Δομικά στοιχεία της εκπαίδευσης για τον Ενεργό Πολίτη και η σύνδεση με τις έννοιες του εθελοντισμού και της αλληλεγγύης

 

Οι δύο εταιρικές ομάδες: Well Grow και TUA που συνεργάζονται στο εγκεκριμένο σχέδιο με τίτλο "Ενισχύοντας τη συμμετοχή των νέων στα κοινά μέσω ηλεκτρονικού εθελοντισμού και ψηφιακού ακτιβισμού", θα αναπτύξουν μία σειρά εκπαιδευτικών δράσεων που θα αφορούν νέους και άτομα που ασχολούνται με τη νεολαία, στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ και με την υποστήριξη του ΙΝΕΔΙΒΙΜ.

Η εκπαίδευση για τον ενεργό πολίτη μπορεί να περιλαμβάνει ανάλογα με την ηλικία

των συμμετεχόντων:

• Βασικές γνώσεις αλλά και δεξιότητες για την πολιτειότητα και την πολιτική.

• Γνώση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των βασικών συνταγματικών επιταγών που συνδέονται με την έννοια της δημοκρατίας.

• Πρακτικά παραδείγματα για την κατανόηση του τι σημαίνει συμμετοχή

σε μια δημοκρατική διαδικασία, καθώς και σχετικά εισαγωγικά θεωρητικά κείμενα για τους μεγαλύτερους.

• Αναγνώριση της δημιουργικότητας και της προσφοράς όσων έχουν παλέψει

για τα ανθρώπινα και τα κοινωνικά δικαιώματα.

• Γνώσεις πολιτικής, κοινωνιολογίας και οικονομίας, οι οποίες βοηθούν

στην κατανόηση βασικών εννοιών που περιλαμβάνει η εκπαίδευση

στην πολιτειότητα, δηλαδή της δημοκρατίας, της διακυβέρνησης,

των δικαιωμάτων και της δικαιοσύνης.

• Δεξιότητες έρευνας, αμφισβήτησης και επιχειρηματολογίας για την ανάπτυξη

κριτικής σκέψης, που θα οδηγεί σε πολιτική δράση για το κοινωνικό όφελος.

Η σημασία για την ιδιότητα του ενεργού πολίτη της συμμετοχής σε δράσεις για το κοινωνικό όφελος, στη λήψη αποφάσεων για κοινωνικές δράσεις, αλλά και στην υλοποίησή τους, καθώς και της υπεράσπισης στην πράξη των δικαιωμάτων (ανθρώπινων και κοινωνικών) μπορεί να γίνει συνειδητή μέσα από την ενεργή συμμετοχή σε δραστηριότητες αλληλεγγύης και εθελοντισμού.

Η διδακτική προσέγγιση πρέπει να στηρίζεται:

• σε διαθεματικά προγράμματα (σενάρια/πρότζεκτς) για συγκεκριμένα

και πραγματικά θέματα που αφορούν την κοινωνία και εμπεριέχουν συμμετοχή

σε δράσεις στη δημιουργία ευκαιριών για το νέο να εργαστεί σε ένα θέμα

και να μάθει συνεργαζόμενος με άλλους. Οι ευκαιρίες και οι δυνατότητες

που ο youth worker θα προσφέρει, πρέπει να χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλία ερεθισμάτων και επιπέδων δυσκολίας, από ευελιξία στην υλοποίηση,

ώστε να μπορούν να ταιριάξουν σε κάθε συμμετέχοντα,

• στη συνεργασία,

• στη διάχυση σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα.

 

Οι βασικές έννοιες, οι δεξιότητες, οι εμπειρίες, οι ικανότητες

 

Οι βασικές έννοιες για την ιδιότητα του ενεργού πολίτη που μπορεί να περιλαμβάνει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την αλληλεγγύη και τον εθελοντισμό είναι:

• δημοκρατία και διακυβέρνηση,

• δικαιώματα με έμφαση στην ισότητα, στην ισονομία, στην ελευθερία έκφρασης,

• κοινωνική δικαιοσύνη.

Μέσα από τη μελέτη περιπτώσεων και τις συναφείς δραστηριότητες αναμένεται οι νέοι να αναπτύξουν δεξιότητες όπως:

• έρευνα και ανάλυση στοιχείων,

• αντιπαράθεση και αξιολόγηση διαφορετικών απόψεων,

• ανάληψη συνειδητής δράσης.

Όλα τα παραπάνω (μελέτη και δεξιότητες) μπορεί να θεωρηθούν σε τρία πλαίσια:

• εντός της οργάνωσης,

• στην κοινότητα,

• στην ευρύτερη δημόσια ζωή.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε δραστηριότητες για την κατανόηση του «ποιος είμαι» και των στοιχείων που συνιστούν την «ταυτότητα», π.χ., φυλή, εθνικότητα, φύλο, τάξη, ειδικές ανάγκες/δεξιότητες κ.ά. Η συνειδητοποίηση του εαυτού και της διαφορετικότητας καθενός μας αναδεικνύει θέματα δικαιωμάτων που σχετίζονται με τη θέση του άλλου και την κοινωνική δικαιοσύνη και οδηγεί στην κατανόηση των μηχανισμών για κοινωνική και πολιτική αλλαγή.

 

Γνώσεις και έννοιες Δεξιότητες Εμπειρίες

Δημοκρατία και διακυβέρνηση

έρευνα και ανάλυση στοιχείων εντός της οργάνωσης

Δικαιώματα – ισότητα

Αντιπαράθεση και αξιολόγηση διαφορετικών απόψεων στην κοινότητα

ανάληψη δράσης

Άρης Μάντζιος

Πηγή: ACT-Association for Citizenship Teaching, «A big picture for Outstanding

Citizenship», http://www.teachingcitizenship.org.uk/resource/big-picture-outstandingcitizenship